Alaşehir’de Lav Taşı: Bağ ve Bahçede Suyu Nasıl Korur?

01 Kas Alaşehir’de Lav Taşı: Bağ ve Bahçede Suyu Nasıl Korur?

Alaşehir’de lav taşı, yazın 35 dereceyi aşan sıcaklıkta toprağın üstünü örter, suyun çabuk uçmasını azaltır ve kökü serin tutar. Üzüm bağları ve bahçelerde 3-5 cm serildiğinde sulama aralığını uzatır. Gediz Ovası’nın kireçli toprağında drenajı da rahatlatır. Manisa’daki saha işlerimizde bunu sık görüyoruz.

Alaşehir sıcağında lav taşı ne işe yarar?

Lav taşı, toprağın üstünde gözenekli bir örtü gibi durur. Yazın suyun havaya karışmasını yavaşlatır, kök bölgesini daha serin tutar ve yabani otu azaltır.

Alaşehir ilçe merkezi yaklaşık 190 metre rakımdadır. Ova düzdür, rüzgâr eser, güneş dik vurur. Temmuz ve ağustos gündüzleri çoğu yıl 33-38°C olur. Bazı günler 40°C’yi geçer. Bu ısıda çıplak toprakta su birkaç saatte uçar.

Yıllık yağış kabaca 480-550 mm’dir. Bunun büyük kısmı kasım ile nisan arasında düşer. Haziran, temmuz, ağustos ve eylül neredeyse kuraktır. Bu dört ayda bağ ve bahçe sulamaya bağlı kalır.

Lav taşı bu boşluğu kapatmaz ama sulama suyunun daha uzun dayanmasını sağlar. Açık renkli taş güneşi geri yansıtır. Koyu taş daha çok ısınır. Alaşehir ovasında açık gri veya kızıl-gri karışım, yazın daha rahat eder.

Gediz Ovası toprağı ve sulama lav taşını neden gerekli kılar?

Ova toprağı alüvyondur. Çoğu yerde kireçlidir, pH çoğu bahçede 7,5-8,2 arasındadır. Yer yer killi-tınlıdır, sulamadan sonra kabuk bağlar.

Su nereden gelir, sorun nerede çıkar?

Sulama büyük ölçüde Gediz Nehri, kanallar ve kuyulardan yapılır. Bağlarda damla sulama yaygındır. Yazın debi düşünce sıra araları çabuk kurur. Killi toprak suyu tutar ama üstü çatlar. Kumlu şeritlerde su aşağı kaçar, bitki yine susuz kalır.

Sultani çekirdeksiz bağlarda su stresi, tane iriliğini ve kuru üzüm verimini düşürür. Lav taşı sıra arasını ve damla hattının üstünü örterse toprak daha az kabuklanır. Damla delikleri taşın altında kalır, güneş hortumu daha az yıpratır.

Kireç ve tuz riski var mı?

Kaliteli lav taşı nötre yakındır, toprağın pH’ını bir anda değiştirmez. Ucuz, tozlu ve kireç parçalı malzeme ise drenajı tıkar. Alaşehir’de kuyu suyu yer yer serttir. Taşın üstünde beyaz lekeler görülürse bu çoğu zaman sudaki kireçtir, taşın erimesi değildir.

Bağda, bahçede ve yol kenarında nasıl kullanılır?

Aynı taş her yerde aynı kalınlıkta serilmez. İşin ölçüsü bitkiye ve suya göre değişir.

Üzüm bağında

Sıra arası 2,5-3 metre olan bağlarda taş, gövdenin dibine yığılmaz. Gövdeden 15-20 cm açık bırakılır. Böylece kök boğazı ıslak kalmaz, mantar riski azalır. Örtü genişliği çoğu sırada 60-80 cm yeter. Kalınlık 4-5 cm olur. Dönüme, örtülen şeride göre 8-15 m³ taş gider.

Hasat Alaşehir’de genellikle ağustos ortasından eylül sonuna kadardır. Taş, makinenin tekerleğine takılmayacak irilikte seçilir. 16-32 mm arası bağ sırası için pratik bir ölçüdür.

Ev bahçesi ve peyzaj

Zeytin, nar, incir ve çim kenarında 3-4 cm yeter. Çiçek tarhında 2-3 cm ince taş kullanılır. Çimin üstüne lav taşı serilmez. Çim ile taş sınırı bordürle ayrılır, yoksa taş çime karışır.

Yazın 40°C’ye çıkan avlularda taş, toprağı değil beton kenarını da serinletmez. Gölge ağaç dibinde işe yarar. Duvar dibine 5 cm’den kalın yığmak, duvarı nemli tutabilir. Duvar ile taş arası 5 cm boş kalsın.

Yağmur suyu ve drenaj

Alaşehir’de kış yağmuru kısa sürede şiddetli iner. Ova düz olduğu için su bahçede göllenir. Lav taşı tek başına drenaj borusu değildir. Borunun etrafına 20-30 cm kalınlıkta, 16-32 mm taş konursa suyun boruya yolu açılır. Üst örtü ile drenaj taşı karıştırılmamalıdır.

Ne kalınlık, hangi ölçü, ne kadar malzeme?

Üst örtü için 3-5 cm yeter. 8 cm’yi geçen örtü kökü havasız bırakabilir ve maliyeti boşuna artırır.

• İnce örtü: 8-16 mm, çiçeklik ve saksı. Kalınlık 2-3 cm.
• Bağ ve bahçe: 16-32 mm. Kalınlık 4-5 cm.
• Yürüyüş yolu: 32-50 mm. Kalınlık 5-6 cm. Altına 5 cm sıkıştırılmış mıcır iyi olur.
• Drenaj hendeği: 16-32 mm, boru çevresinde 20-30 cm.

1 m² alana 4 cm taş için yaklaşık 40 litre, yani 0,04 m³ gerekir. 100 m² bağ şeridi için kabaca 4 m³ hesaplanır. Taş gözenekli olduğu için ağırlığı kırma taşa göre düşüktür. 1 m³ lav taşı çoğu partide 700-900 kg gelir. Kamyon hesabında bu fark navlunu değiştirir.

Manisa merkezli saha işlerimizde Alaşehir bağlarında en çok 16-32 mm ve 4 cm örtü isteniyor. Daha kalın serpilen yerlerde ot azalmış ama damla hattı gömülüp tıkanmış. Ölçüyü abartmamak daha doğru.

Alaşehir mevsim takviminde ne zaman serilir?

En uygun zaman mart sonu ile mayıs ortasıdır. Toprak tavındayken serilir, yaz sıcağı başlamadan örtü hazır olur.

• Ocak-şubat: Don olur. Gece sıcaklığı sık sık 0 ile -4°C arasındadır. Yaş toprağa taş sermeyin. Çamur taşın altına yapışır.
• Mart: Bağ budaması biter. İlkbahar donu riski sürer. Taşı don geçtikten sonra sermek daha güvenlidir.
• Nisan-mayıs: En rahat pencere. Yabani ot yeni çıkarken örtü onu bastırır. Damla hatları kontrol edilip taş altına alınır.
• Haziran-ağustos: Serilebilir ama işçi ve bitki zorlanır. Gündüz 35°C üstünde çalışma sabah 07.00-10.00 ile sınırlı kalsın. Yeni fidanı öğlen taşla kapatmayın.
• Eylül: Hasat bitince eksik yerler tamamlanır. Sonbahar yağmurundan önce 2 cm takviye, kışın çamuru azaltır.
• Ekim-kasım: Şiddetli yağıştan önce drenaj hendekleri elden geçirilir. Üst örtü bu aylarda kayarsa baharda düzeltilir.

İlkbahar donu Alaşehir bağlarında mart sonu ve nisan başında hâlâ konuşulur. Lav taşı havayı ısıtmaz, donu önlemez. Don gecesinde asmayı korumak için ayrı önlem gerekir.

Maliyet kabaca ne kadar tutar?

Fiyat, irilik, yıkama ve nakliyeye göre değişir. 2024-2025 bandında yıkanmış lav taşı, Manisa çıkışlı teslimatta çoğu zaman m³ başına 900-1.800 TL aralığında konuşulur. Alaşehir’e 20-40 km civarı nakliye, m³ başına kabaca 150-400 TL ekleyebilir. Güncel rakam için gününde teklif almak gerekir.

100 m² alana 4 cm örtü, yaklaşık 4 m³ taş demektir. Malzeme bedeli bu aralıkla 3.600-7.200 TL civarına gelir. İşçilik, alan düzgünse 100 m² için yarım gündür. Eğimli bağ sırasında bir güne çıkar.

Ucuz ve tozlu taş, ilk yıl otu bastırmaz. Yıkanmış taş daha pahalıdır ama damla deliğini tıkamaz. Uzun işte yıkanmış olan daha hesaplı çıkar.

Sık yapılan hatalar neler?

En sık hata, taşı gövdeye yapıştırmak ve çok kalın sermektir. İkisi de kökü çürütür.

• Gövde dibine 0 cm boşluk bırakmak. En az 15 cm açık kalsın.
• Naylonun üstüne hava almayan şekilde taş yığmak. Örtü nefes alsın. Siyah naylon tek başına yazın toprağı 50°C’ye çıkarabilir.
• 8 mm altı tozu bağ sırasına dökmek. İlk yağmurda çamur olur, drenaj tıkanır.
• Çim tohumunun üstüne sermek. Çim çıkmaz.
• Yazın öğlen, yeni dikilen asmanın dibini kalın taşla kapatmak. Kök boğazı pişer.
• Kışın göllenen çukuru sadece taşla doldurmak. Önce suyun çıkışı açılır, sonra taş konur.

Alaşehir rüzgârı ilkbaharda tozu kaldırır. İnce taş, açık bağ sırasında savrulabilir. Rüzgârlı sırtlarda 16 mm altı tek başına kullanılmasın. Kenara alçak bordür veya sıkıştırılmış toprak set yeter.

Bakım ne kadar sürer?

Lav taşı çürümez. Doğru serilirse 8-12 yıl örtü olarak kalır. Her bahar, mart-nisan arasında tırmıkla 1 cm karıştırılır. Göçen yerlere 1-2 cm takviye yapılır.

Yabani ot, taşın arasından yine çıkar. Ayda bir, elle yolmak yeter. Kimyasal ot ilacı şart değildir. Damla filtreleri haziran ve temmuzda 15 günde bir kontrol edilir. Taş tozu filtreyi tıkarsa basınç düşer, sıra ucu susuz kalır.

Kış yağmurundan sonra sıra çukurlarında su 24 saatten uzun duruyorsa sorun taşta değil, eğimdedir. 100 metrede 10-15 cm eğim bile suyu akıtır. Eğim yoksa kısa bir drenaj kanalı şarttır.

Sıkça Sorulan Sorular

Alaşehir bağında lav taşı suyu ne kadar azaltır?

Örtü, sulama suyunu yok etmez ama buharlaşmayı keser. 4-5 cm taş, yazın çıplak toprağa göre üst katmandaki su kaybını çoğu bağda belirgin azaltır. Damla aralığı 4 günden 6-7 güne çıkabilir. Sonuç toprak tipine ve debiye bağlıdır. Killi toprakta kazanç, kumlu şeritte daha az olur.

Lav taşı asmanın kökünü yakar mı?

Hayır, doğru serilirse yakmaz. Gövdeden 15-20 cm boşluk bırakın ve 5 cm’yi geçmeyin. Koyu taşı öğlen güneşinde gövdeye dayamayın. Yeni fidanda ilk yaz sadece 2-3 cm kullanın. Kalın yığın, kök boğazını sıcak ve ıslak tutar, asıl zarar oradan gelir.

Pomza ile lav taşı aynı şey mi?

Hayır. İkisi de volkanik ve hafiftir ama lav taşı daha sert ve köşelidir. Yürüyüş yolu ve bağ örtüsünde lav taşı daha az ezilir. Pomza daha gözeneklidir, saksı harcında ve hafif dolguda iyidir. Alaşehir bağ sırasında ikisini karıştırmak şart değildir. Üst örtü için lav taşı daha pratiktir.

Kışın don lav taşını parçalar mı?

Alaşehir’de gece donu çoğu yıl -2 ile -5°C arasındadır. Kaliteli, suyu hemen bırakan lav taşı bu soğukta dağılmaz. İçinde su tutan yumuşak taş çatlayabilir. Sonbaharda göllenen çukura ince toz dökmeyin. Su taşın içinde donarsa parça kopar. İri ve yıkanmış taş daha dayanıklıdır.

Çim alanın kenarında kullanmak doğru mu?

Sınır için doğrudur, çimin üstü için değildir. Alaşehir yazında çim zaten su ister. Taş, çim tohumunu boğar. Kenarda 20-30 cm şerit, çimin toprağa taşmasını keser. Bordür koymazsanız biçme sırasında taş fırlar. Şeridi çimden 1-2 cm aşağıda tutun, su çime kaçsın.

Ne zaman takviye gerekir?

İlk serimden 12-18 ay sonra eksik yerler belli olur. Rüzgârlı sırt ve hasat yolu daha çabuk incelir. İlkbaharda 1-2 cm eklemek yeter. Her yıl tüm alanı 5 cm daha yükseltmeyin. 8 cm’yi geçen örtü hem pahalıdır hem kökü havasız bırakır. Göçen taşı tırmıkla geri yayın.

Ev bahçesinde çocuk ve evcil hayvan için sakıncası var mı?

16 mm üstü yıkanmış taş, düz bahçede rahat yürüyüş verir. Keskin köşeli, taze kırılmış parça çıplak ayakta batabilir. Oyun köşesinde 16-32 mm yuvarlakça taş seçin. Tozlu ince malzeme rüzgârda göze kaçar. İlk serpmeden sonra bir kez sulayıp tozu indirin. Taş yutulacak kadar küçük olmasın.

Hizmet ve İletişim

Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları Alaşehir, Manisa ve çevresinde peyzaj, rulo çim ve bahçe bakım hizmeti vermektedir.

• Adres: Kula Manisa – Kemalpaşa İzmir
• Telefon: + 90 534 767 07 50