31 Eki Kula Cürufu Bahçede İşe Yarar mı? Yerel Cevap
Kula cürufu, Kula ve Salihli çevresindeki eski volkan konilerinden çıkan koyu, gözenekli bir taştır. Bahçede suyu çabuk geçirir, toprağı havalandırır ve yaz sıcağında zemini fazla ısıtmaz. Kula’da yazın 34-38 dereceyi bulan kurak aylarda çim altı, saksı karışımı ve yürüme yolu için tercih edilir.
Kula cürufu tam olarak nedir?
Kula cürufu, lavın havayla temas edip hızlı soğumasıyla oluşan delikli bir volkan taşıdır. Pomzadan daha ağırdır. Elinize aldığınızda hafif gelir ama suda kolay batmaz; gözenekleri suyu tutar, fazlasını bırakır.
Kula’da taşın rengi tek değildir. Kara Divlit tarafında siyah ve koyu gri parçalar yaygındır. Oksitlenmiş konilerde kızıl ve kahverengi cüruf da çıkar. İkisi de aynı işi görür. Kızıl taş güneşte biraz daha sıcak durur. Siyah taş ısıyı emer ama gözenek sayesinde üst yüzeyi çabuk kurur.
Tane boyu işi belirler. 0-5 mm toprak karışımına girer. 5-15 mm saksı ve çim altı için uygundur. 15-30 mm yol, drenaj hendeği ve ağaç dibi için kullanılır. Toz oranı yüksek ince malzeme rüzgârda uçar. Kula’da öğleden sonra esen rüzgâr bu tozu kapı önüne ve araç üzerine taşır.
Bu taş neden başka şehirdeki cüruftan farklıdır?
Fark, kayanın kendisinden çok Kula toprağı ve iklimindendir. İlçe merkezi yaklaşık 650-750 metre yükseltidedir. Gediz Ovası’nın kenarında, volkan konilerinin eteğindedir. Kula-Salihli UNESCO Küresel Jeoparkı bu alanı korur. Bahçeye taş alırken koni yamaçlarından izinsiz malzeme toplamak doğru değildir. Ruhsatlı ocak ve kayıtlı satıcı kullanılmalıdır.
Yerel zemin çoğu yerde incedir. Lav akıntısının üstünde 10-30 cm toprak görülebilir. Altı geçirimsiz bazalt olabildiği için yağmur önce hızla iner, sonra kaya üstünde birikir. Köy içi bahçelerde ise Gediz kıyısına yaklaştıkça killi, yapışkan cep cepler çıkar. Aynı sokakta bir bahçe suyu yutar, yan bahçe su tutar. Bu yüzden “her Kula bahçesine aynı kalınlık yeter” demek yanlıştır.
İklim takvimi taşı nasıl etkiler?
Kula yazı sıcak ve kuraktır. Haziran-eylül arasında öğle sıcaklığı sıkça 32-38°C olur. Temmuz ve ağustosta 15-25 gün boyunca ciddi yağmur düşmeyebilir. Yıllık yağış kabaca 500-700 mm bandındadır. Bunun büyük kısmı kasım-nisan arasına yığılır.
Kış ılıktır ama don olur. Aralık-şubat gecelerinde sıcaklık ara sıra 0 ile -4°C arasına iner. Kar az ve kısa sürer. Bu iklimde cüruf iki iş görür: yazın suyu köke indirir, kışın yüzeyde gölet bırakmaz. İnce topraklı koni eteklerinde ikinci iş daha değerlidir.
Bahçede nereye serilir?
En temiz sonuç, taşı tek amaç için seçmektir. Aynı yığını hem yola hem saksıya dökmek çoğu zaman yanlış boy demektir.
- Çim altı: Ağır, yapışkan toprakta 3-5 cm drenaj katmanı ya da toprağa yüzde 15-25 karışım işe yarar.
- Yürüme yolu: Sıkıştırılmış zemin üstüne 5-8 cm, 8-20 mm taş yeter. Daha ince serilirse ayakkabı taşa batar, taş da dağılır.
- Ağaç dibi: Zeytin, badem ve asma dibine 15-30 mm taş, 6-10 cm serilebilir. Yabancı otu azaltır, yaz buharlaşmasını keser.
- Saksı: Dış mekân saksısında hacmin yüzde 20-30’u 5-15 mm cüruf olabilir. Saf cüruf tek başına besin tutmaz.
- Yağmur hendeği: Eğimli sokak bahçelerinde 10-20 cm iri taş, yüzey suyunu bordüre taşır.
Kula bağlarında asma sırası arası çoğu zaman çıplak ya da otludur. Cüruf burada malç gibi durur. Ama bağ sırasına kalın siyah örtü serip üstüne taş dökmek, yazın kök bölgesini gereksiz ısıtabilir. Taş tek kat ve nefes alan şekilde durmalıdır.
Ne kadar kalınlık ve ne kadar malzeme gerekir?
Hesap basittir. 1 metreküp taş, 5 cm kalınlıkta yaklaşık 20 metrekare alanı kaplar. 8 cm’de bu alan yaklaşık 12-13 metrekareye düşer. Yol için 5 cm yetmez; ayak trafiğinde 7-8 cm daha dengelidir.
100 metrekarelik bir Kula bahçesinde sadece yürüyüş şeridi ve ağaç dipleri kaplanacaksa çoğu evde 4-7 metreküp yeter. Tüm bahçeyi taşla halı gibi örtmek hem pahalıdır hem toprağı körletir. Çimde taş, toprakla karışmalı ya da ince bir alt katman olmalıdır. Üstte kalın cüruf, biçme makinesinin bıçağını köreltir.
Fiyat nakliyeye bağlıdır. Manisa çıkışlı toptan işlerde tane boyu, eleme ve Kula’ya mesafe fiyatı değiştirir. Kısa mesafede ton başı maliyet, şehirler arası taşımaya göre belirgin biçimde düşer. Keşif istemeden “şu kadar yeter” diyen fiyat listesine güvenmeyin. Eğim, killi cep ve existing toprak kalınlığı miktarı değiştirir.
Sulama ve Kula toprağı ile nasıl geçinir?
Kula suyunun bir kısmı kuyu ve şebeke karışımıdır. Yazın köylerde basınç düşer. Su çoğu zaman kireçli ve hafif alkalidir. Koyu cürufun üstünde beyaz leke bırakabilir. Bu leke taşı bozmaz. Sert fırça ve su yeter. Asitli temizlik taşı ve bitkiyi yakabilir.
Volkanik üst toprak suyu hızlı geçirir ama az tutar. Damla sulama bu yüzden en uygun yoldur. Yeni çimde ilk 14 gün yüzeyi nemli tutun. Sonra suyu seyrek ama köke inecek kadar verin. Temmuzda her gün kısa fıskiye, suyun çoğunu 38 derece havada buharlaştırır. Sabah 06:00-08:00 arası sulama daha az kayıp demektir.
Killi cep varsa tersi olur. Cüruf üstte, kil altta kalırsa su taşın içinde birikir. Kök çürür. Böyle yerde önce 15-20 cm toprak işlenir, iri taş alttaki drenaj çukuruna indirilir, üstüne karışık toprak serilir. Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları’nın Manisa ve Kula saha işlerinde en sık görülen hata budur: taş doğru, zemin okuması yanlış.
Kula’da sık görülen sorunlar nelerdir?
Sorunlar genelde taşın kötülüğünden değil, yanlış boy ve yanlış mevsimden çıkar.
- Toz: Elekten geçmemiş malzeme poyrazda uçar. Yol için yıkanmış, tozu alınmış boy isteyin.
- Ot: 3 cm’den ince örtü otu durdurmaz. Yol ve ağaç dibinde en az 6 cm gerekir.
- Kayma: Eğimli Divlit eteklerinde yuvarlak ince taş ayak altında kayar. Köşeli 10-20 mm daha tutunur.
- Beyaz kireç kabuğu: Sert su ve yaz buharlaşması leke yapar. Görüntü bozulur, drenaj bozulmaz.
- Rüzgâr ve eğim: Koni yamacında malç taşınır. Bordür veya ahşap sınır şarttır.
- Karışım hatası: Saf cürufa çim tohumu ekmek tutmaz. Tohumun organik toprak ve ince kuma ihtiyacı vardır.
Kışın kısa don, iyi elenmiş cürufu parçalamaz. Asıl risk, suyu tutan kilin donup şişmesi ve üstteki ince taşı oynatmasıdır. Kasımda yol kenarı bordürü kontrol etmek, marttaki onarımdan ucuzdur.
Hangi ay ne yapılmalı?
Mart-nisan: Toprağı işleyin, cürufu karıştırın, çim ve mevsimlik dikin. Toprak 12°C üstüne çıkınca kök çalışır.
Mayıs: Yolları serin. Yaz tozu başlamadan taşı sulayıp yerine oturtun. Ağaç diplerini 6-8 cm malçlayın.
Haziran-ağustos: Yeni katman sermeyin. Öğle sıcağı taşı ve işçiyi yorar. Sadece damla hattını ve beyaz lekeleri kontrol edin. Su kısıtı varsa çimi değil, genç fidanı önceliklendirin.
Eylül-ekim: En rahat serme ayıdır. Toprak hâlâ sıcaktır, yağmur henüz bastırmamıştır. Yol ve drenaj işini bu pencereye bırakın.
Kasım-şubat: Ağır serme yapmayın. Yağışlı haftada kamyon killi bahçeyi ezer. Sadece tıkanan oluk ve hendek taşını düzeltin.
Satın alırken nelere bakılmalı?
Üç şey yeter. Birincisi tane boyunun yazılı olması. İkincisi toz oranının düşük olması. Üçüncüsü taşın ruhsatlı ocaktan gelmesi. Jeopark alanından, yol kenarından ya da koni yamacından gelişigüzel toplanmış malzeme hem izinsizdir hem içinde toprak ve kök taşır.
Koyu renk “daha volkanik” demek değildir. Islak numune her zaman parlak durur. Kuru numuneye bakın. Avuçta ufalanan, ele yapışan malzeme yol işine girmez. Saksı için de yıkanmış boy daha temizdir.
Manisa merkezli bir peyzaj ve çim ekibi olarak Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları, Kula işlerinde önce bahçenin lav mı yoksa ova kili mi olduğunu ayırır. Aynı kamyon, iki komşu parsele aynı kalınlıkta dökülmez. Bu ayrım, taşın ömrünü bir mevsimden birkaç yıla çıkarır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kula cürufu pomza ile aynı şey mi?
Hayır. İkisi de volkanik ve gözeneklidir. Pomza daha hafiftir ve suda uzun süre yüzer. Kula cürufu daha koyu ve biraz daha ağırdır. Yolda pomza çabuk ezilir. Drenaj ve malç için cüruf daha dayanıklıdır. Saksıda ikisi birlikte kullanılabilir.
Çimin üstüne doğrudan serilir mi?
Hayır. Biçilen çimin üstüne kalın cüruf sermek çimi boğar ve bıçağı köreltir. Taş, ekimden önce toprağa karışır ya da kök bölgesinin altında ince drenaj olur. Hazır rulo çimde ancak çok killi zeminde, rulo gelmeden önce 3-5 cm katman düşünülür.
Yazın bahçeyi serinletir mi?
Kısmen. Siyah taş güneşi emer, öğleden sonra sıcak durabilir. Gözenekli yapı suyu tuttuğu için üstü çabuk kurur ve çamur olmaz. Asıl serinlik, toprak neminin korunmasından gelir. Tam gölge istiyorsanız taş yetmez. Ağaç veya sundurma gerekir.
Kış yağmurunda taş suyu tutar mı?
Doğru kalınlıkta tutmaz, geçirir. Kasım-mart yağışında 5-8 cm yol katmanı yüzey göletini azaltır. Altta bazalt ya da sert kil varsa su taşın içinde kalır. O zaman alttaki drenaj çukuru ve eğim şarttır. Tek başına taş, kör kuyuyu boşaltmaz.
Evcil hayvan ve çocuk için sakıncalı mı?
Köşeli iri taş diz ve pati için rahatsız eder. Oyun alanına 15-30 mm sermeyin. İnce ve yıkanmış boy daha yumuşaktır ama toz göz ve burun için kötüdür. Yeni serilen yolu bir kez sulayıp tozu indirin. Yutulacak kadar küçük parçayı bebek oyun yerine koymayın.
Ne kadar sürede değişir?
Yolda, bordür sağlamsa 4-6 yıl belirgin eksilme olur. Her yıl yüzde 10 kadar tamamlama normaldir. Ağaç dibinde taş toprağa karışır, 2-3 yılda incelir. Renk solar ama drenaj sürer. Ezilmiş toz birikirse üst katmanı eleyip yenilemek yeter.
Jeopark içinden kendi aracımla taş alabilir miyim?
Hayır. Kula-Salihli Jeoparkı’ndaki koniler, lav akıntıları ve peri bacası benzeri oluşumlar korunur. Yol kenarından veya yamaçtan taş toplamak hem izinsizdir hem bahçeye toprak ve kök karıştırır. Peyzaj için ruhsatlı ocak ve faturalı satıcı kullanın.
Hizmet ve İletişim
Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları Kula, Manisa ve çevresinde peyzaj, rulo çim ve bahçe bakım hizmeti vermektedir.
- Adres: Kula Manisa – Kemalpaşa İzmir
- Telefon: + 90 534 767 07 50
No Comments