30 Eki Salihli’de Kırmızı Pomza Neden İşe Yarar? Gediz Ovası Bahçeleri İçin Net Rehber
Kırmızı pomza, Salihli’de yazın 35 dereceyi geçen sıcaklarda toprağın çabuk kurumasına ve kış yağmurunda alçak parsellerde su birikmesine karşı kullanılan gözenekli bir volkanik taştır. Gediz Ovası’nın sıkışan, kireçli killi toprağında 4-6 cm malç ya da toprak karışımının yüzde 15-25’i olarak işe yarar. Çimi, saksıyı ve yürüyüş yolunu rahatlatır.
Salihli toprağında kırmızı pomza ne işe yarar?
Kırmızı pomza, suyu hem tutan hem de fazlasını aşağı bırakan hafif bir taştır. Salihli’nin ova kesiminde asıl sorun tek tip değildir. Yaz kurak, kış ise yer yer fazla ıslaktır.
Gediz taşkın ovasındaki birçok bahçe ve bağ sırası alüvyon kilidir. Traktör ve sık sulama toprağı ezer. Kireç oranı yüksek parsellerde pH çoğu zaman 7,5-8,2 bandına çıkar. Kök hava alamazsa çim sararır, fide tutmaz.
Taşın içindeki boşluklar suyu sünger gibi tutar. Fazla su ise taşın arasından süzülür. Bu yüzden temmuz-ağustos sıcağında sulama aralığı uzar. Aralık-şubat yağmurunda ise kök boğazı suda kalmaz.
Renk neden önemlidir?
Kırmızı ton, taşın içindeki demirden gelir. Boya değildir. Güneşte hızla solmaz. Salihli’de bağ sıraları, zeytin dipleri ve ev önü yollarda toprakla uyumlu durur. Açık renk taş kadar göz alırmaz, koyu malç kadar da toprağı fazla ısıtmaz.
Salihli iklimi taşı nasıl kullanmanızı değiştirir?
Salihli, Gediz grabeninde, Akdeniz etkisinin iç kesime sindiği bir iklimdedir. Yılın büyük bölümü ılık, yazı ise sert ve kuraktır. Taşı bu takvime göre sermek gerekir.
- Yıllık yağış çoğu yıl 500-700 mm arasındadır. Büyük kısmı kasım-nisan arasında düşer.
- Temmuz ve ağustosta gündüz sık sık 34-38°C olur. Bazı günler 40°C’yi geçer.
- Ocakta gece sıcaklığı çoğu zaman 0-4°C bandındadır. Kırağı ve kısa don görülebilir.
- Mart sonu ve nisan başı geç kırağı riski vardır. Erken dikilen çiçek ve sebze zarar görebilir.
- Bozdağ eteklerinde gece daha serin, ova tabanında gündüz daha sıcaktır. Aynı taş iki yakada aynı kalınlıkta serilmez.
Yazın buharlaşma yüksektir. Öğle sulaması suyun büyük kısmını havaya kaptırır. Sabah 06.00-09.00 arası sulama daha verimlidir. Kırmızı pomza malçı, damla hortumunun üstünü 4-6 cm örterse su daha yavaş uçar.
Hangi ay ne yapılır?
Mart-nisan: Toprak tava gelince karıştırın. Islak kili çamur halinde eşelemeyin. Mayıs: Sıcak artmadan malçı tamamlayın. Haziran-eylül: Bağ ve bahçede damla sulama yoğundur. Malç incelmişse 1-2 cm takviye yeter. Ekim: Kış yağmurundan önce alçak köşelerin drenajını kontrol edin. Aralık-şubat: Yağmur sonrası çöken yollara taş ekleyin, toprağı çiğnemeyin.
Gediz Ovası’nda hangi kalınlık ve ölçü doğru olur?
Salihli ovasında çoğu ev bahçesi için doğru başlangıç, 8-16 mm kırmızı pomzadır. Yürüyüş yolu ve saksı drenajı için 16-32 mm daha uygundur. Toz oranının az olması gerekir. Toz, kili daha da tıkar.
- Çim ve çiçek yatağı malçı: 4-6 cm. Metrekareye yaklaşık 40-60 litre taş gider.
- Bağ sırası ve zeytin dibi: 5-7 cm. Sıra otunu azaltır, damla borusunu güneşten korur.
- Saksı harcı: Hacmin yüzde 15-25’i pomza. Altta 3-4 cm iri taş drenaj katmanı bırakın.
- Yürüyüş yolu altı: 8-12 cm iri pomza, üstüne 3-4 cm daha ince kırık. Kış çamurunu keser.
- Ağır killi parseli gevşetmek: Üst 15-20 cm toprağa hacimce yüzde 20 pomza. Her yıl yeniden gömmeyin.
Taş hafiftir. Bahçe malçında metreküp ağırlığı çoğu ürün için 500-800 kg arasındadır. Aynı hacimdeki kırma taşa göre sırtta ve araçta daha az yük bindirir. Yine de ıslanınca ağırlaşır. Yağmurdan sonra taze serilmiş yolu hemen ezmeyin.
Nereye sermeyin?
Gediz’e yakın, kışın taban suyu yükselen çukur parsellerde sadece malç yetmez. Önce suyun gideceği bir eğim veya drenaj hendeği gerekir. Aksi halde pomza da suyun içinde kalır. Adala tarafındaki daha geçirgen, çakıllı etek topraklarında ise 3-4 cm malç çoğu zaman yeter. Ovada 6 cm gereken yerde etekte 3 cm yetebilir.
Salihli’de sık görülen bahçe sorunlarına nasıl cevap verir?
Kırmızı pomza her derdi çözmez. Fakat ovada tekrar eden dört sorunda işe yarar: yazın çabuk kuruma, kışın su göllenmesi, kireçli toprakta kök sıkışması ve damla sulamada tuz halkası.
Salihli suyu birçok muslukta orta-yüksek kireçlidir. Damla ucunun altında beyaz halka oluşur. Malç bu halkayı yaprağa sıçratmaz. Toprağın üstünü kabuk bağlamaktan da kurtarır. Kabuk, fide çıkışını keser.
Bağ arasında ot, nisan yağmurundan sonra bir anda yükselir. 5 cm dolu bir pomza örtüsü ışığı keser. Kimyasal ot ilacı yerine geçmez. Ama çapalama sayısını azaltır. Sıra arasını traktörle eziyorsanız taşı gömmek yerine yüzeyde tutun. Gömülen taş bir daha işe yaramaz.
Sart ve ova içi bazı bahçelerde kış suyu yol kenarında birikir. Ev girişindeki çamur için yolun altına 10 cm iri pomza, kenara hafif bir eğim yeter. Tamamı betonlamak zorunda kalmazsınız. Beton yazın ısıyı artırır. Salihli sıcağında bu, kapı önünü fırın gibi yapar.
Yerelde taş nasıl seçilir ve ne kadar dayanır?
Salihli’nin kendi ocağından çıkan bir “Salihli kırmızı pomzası” beklemeyin. Ticari kırmızı pomza çoğu zaman İç veya Doğu Anadolu ocaklarından gelir, Manisa’ya kamyonla iner. Yakın jeoloji ise Kula volkanik alanıdır. Kula-Salihli jeoparkındaki süngerimsi lavlar, bu taşın neden gözenekli olduğunu yerinde gösterir. Bahçeye serilen ürünle jeoparktaki kayayı karıştırmayın. Biri yıkanmış, elenmiş ticari malzemedir.
Manisa merkezli Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları, Salihli ve çevre ilçelerde sıkışmış ova toprağında aynı hatayı sık görüyor: ince tozlu malzemenin kilin üstüne boca edilmesi. Bu, malç değil, ikinci bir çamur katmanı olur. Sahada işe yarayan uygulama, önce iri elekten geçmiş taş, sonra ölçülü bir üst örtüdür.
- Elek: 8-16 mm ev bahçesi, 16-32 mm yol ve drenaj.
- Toz: Avuçta un gibi kalıyorsa almayın.
- Koku ve yağ: Olmamalı. Yol cürufu ile pomzayı karıştırmayın.
- Renk: Islanınca koyulaşır, kuruyunca açılır. Bu boya akması değildir.
- Ömür: Eriyip gitmez. 4-5 yılda rüzgâr ve çapa ile incelir. Eksilen kısmı tamamlamak yeter.
Fiyat ton, metreküp ve nakliyeye göre değişir. Salihli’ye inen bir kamyonda asıl fark çoğu zaman taşın kendisinden çok kilometredir. Küçük bahçe için 1 metreküp, yaklaşık 15-20 metrekareyi 5 cm örter. Büyük bağ sıralarında metreküp hesabı daha doğru olur. Torba hesabı küçük saksıda işe yarar, dönümde pahalıya gelir.
Uygulama hataları nelerdir?
En sık hata, taşı gömüp üstünü tekrar killi toprakla kapatmaktır. O zaman gözenek tıkanır. İkinci hata, yeni çimin üstüne kalın taş sermektir. Çim tohumu 1 cm’den kalın örtüde boğulur. Çimde pomzayı toprak hazırlığında karıştırın, filiz çıkınca yüzey malçı yapmayın.
Üçüncü hata, yaz ortasında kuru ve taş gibi olmuş ova toprağına taşı yığmaktır. Önce toprağı akşam sulayıp ertesi sabah 15 cm gevşetin. Sonra karıştırın veya yayın. Dördüncü hata, Bozdağ eteğindeki eğimli bahçede aynı taşı düz ova gibi sermektir. Eğimde taş kayar. Kenara ince bir bordür veya sık bitki sırası koyun.
Kedi ve köpek tuvaleti için bahçe pomzasını kullanmayın. Gözenek koku tutar. O iş için ayrı, küçük taneli ürün gerekir. Yenilen bitkinin yaprağına yapışan tozu da ekmeden önce hortumla akıtın.
Sıkça Sorulan Sorular
Kırmızı pomza Salihli’de çimin susuz kalmasını tamamen önler mi?
Hayır. Temmuzda 35°C üstü günlerde çim yine su ister. 4-6 cm malç, buharlaşmayı azaltır ve sulama aralığını çoğu ovada 1-2 gün uzatabilir. Sabah sulamasının yerini tutmaz. Öğle suyu yine uçar. Gölge olmayan ön bahçede tek başına yetmez. Damla veya fıskiye şarttır.
Gediz kenarındaki killi parsele ne kadar karıştırmalıyım?
Üst 15-20 cm toprağa hacimce yüzde 20 yeter. Daha fazlası toprağı fazla gevşek ve kuru yapar. Kışın su göllenen çukurda önce suyu uzaklaştırın. Taş, gölün içindeki kökü kurtarmaz. Martta toprak nemliyken, çamur değilken karıştırın. Her yıl yeniden gömmeyin.
Bağ sırasında otu keser mi?
5-7 cm sıkı serilmiş örtü, ışığı kestiği için otu belirgin azaltır. Rüzgârın incelttiği boşluklardan ot yine çıkar. İlaç yerine geçmez. Damla borusunu örtün ama vanayı gömmeyin. Traktör tekeri taşı sıra dışına iter. Sezon başında sırayı bir kez düzeltin.
Kış yağmurunda taş yüzeye çıkar mı?
Hafif olduğu için eğimli Bozdağ eteklerinde kayabilir. Düz ovada genellikle yerinde kalır. Şiddetli sağanakta ince toz akar, iri taş kalır. Bu yüzden tozsuz elek alın. Yol kenarında kenar taşı veya alçak bordür kullanın. Yağmurdan sonra çöken köşeye 1-2 cm ekleyin.
Kula’daki volkanik taşla aynı şey mi?
İkisi de volkanik ve gözeneklidir. Kula’daki kayalar jeoparkın doğal yapısıdır. Bahçeye alınan kırmızı pomza ise elenmiş ticari üründür ve çoğu zaman başka ocaklardan gelir. Jeoparktaki taşı sökmek doğru değildir. Bahçe için yıkanmış, ölçüsü belli malzeme alın. Renk benzerliği aynı ocak demek değildir.
Saksıda kireçli Salihli suyuyla kullanılır mı?
Evet. Saksı harcının yüzde 15-25’i pomza olursa fazla musluk suyu dipten çıkar. Altlıkta su bekletmeyin. Ayda bir, saksı hacminin yaklaşık iki katı suyla üstten yıkayın. Böylece biriken kireç ve tuz azalır. Deliği tıkalı saksıda pomza da işe yaramaz.
Ne kadar sürede yenilenir?
Taş erimez. Yürüyüş yolunda 4-5 yıl formunu korur. Malçta rüzgâr, çapa ve ayak ile incelir. Her ilkbahar kalınlığı ölçün. 3 cm’nin altına düştüyse 2 cm takviye yeter. Tümünü söküp atmayın. Renk, boya olmadığı için bir mevsimde solmaz. Islakken koyu görünmesi normaldir.
Hizmet ve İletişim
Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları Salihli, Manisa ve çevresinde peyzaj, rulo çim ve bahçe bakım hizmeti vermektedir.
- Adres: Kula Manisa – Kemalpaşa İzmir
- Telefon: + 90 534 767 07 50
No Comments