Soma’da Doğal Cüruf: Killi Toprağı ve 38 Derece Yazı Rahatlatan Taş

30 Eki Soma’da Doğal Cüruf: Killi Toprağı ve 38 Derece Yazı Rahatlatan Taş

Soma’da doğal cüruf, yazın 35-38 dereceyi bulan sıcakta toprağın çatlamasını ve kışın Bakırçay ovasındaki çamurun yollara çıkmasını azaltan gözenekli bir volkanik taştır. Manisa’nın killi, kireçli bahçe toprağında 5-8 cm drenaj katmanı suyu hızla geçirir, otu bastırır. İnce toz yerine 8-16 mm tane, rüzgârlı yamaçlarda daha az uçar.

Soma’da doğal cüruf tam olarak nedir?

Doğal cüruf, yanardağ köpüğünün soğuyup taşlaşmış halidir. İçinde küçük hava boşlukları vardır. Bu yüzden hafiftir, suyu emer ama çamur gibi yapışmaz.

Soma’da insanlar bazen termik santral külü ile bu taşı karıştırır. İkisi aynı şey değildir. Santral külü ve maden artığı bahçe zemini için uygun değildir. Doğal cüruf volkanik bir taştır. Pomzaya benzer ama tanesi daha köşeli ve daha ağırdır. Yürüme yolunda pomza kadar kolay dağılmaz.

İlçe merkezi yaklaşık 160-180 metre rakımdadır. Kuzeye doğru yamaçlar 400 metreye çıkar. Ova tabanı killi ve ağırdır. Yamaçlar daha taşlı ve kireçlidir. Aynı bahçede bile iki toprak bir arada görülebilir. Bu yüzden tek tip kum serpmek yetmez.

Soma iklimi bu taşı neden gerekli kılar?

Soma yazı sıcak ve kurudur, kışı ise yağışlı ve zaman zaman ayazlıdır. Taşın işi bu iki ucu dengelemektir.

Yazın toprak neden çatlar?

Temmuz ve ağustos öğleden sonraları sık sık 34-38°C olur. Ara sıra 40°C’ye yaklaşır. Yağış neredeyse kesilir. Killi toprak suyu tutar, sonra birden kuruyup 1-2 cm genişliğinde yarıklar açar. Çim kökü bu yarıkta kavrulur. Açık renk doğal cüruf, toprağın üstünü örter. Öğle sıcağında çıplak kil kadar ısınmaz. Altındaki nem bir-iki gün daha kalır.

Kışın çamur neden yolu kapatır?

Yıllık yağış çoğu yıl 600-750 mm arasındadır. Bunun büyük kısmı kasım-mart arasında düşer. Bakırçay ovasına yakın bahçelerde su, kilin üstünde birikir. Aralık ve ocak geceleri sıcaklık 0°C civarına, bazı yıllar -3°C’ye iner. Don, ıslak kili şişirir. Çözülünce zemin lapaya döner. Gözenekli taş katmanı, ayakkabının çamura batmasını keser.

Hangi kalınlık ve tane Soma toprağına uyar?

Ova killi ise 7-8 cm, yamaçta taşlı toprak varsa 5 cm yeter. Tane boyu işe göre değişir.

• 4-8 mm: Saksı altı ve dar derzler. Rüzgârda uçar, açık yola tek başına serilmez.
• 8-16 mm: Yürüme yolu ve çim kenarı için en rahat aralık. Soma’da en çok bu kullanılır.
• 16-32 mm: Eğimi yüzde 8’den fazla olan yamaç şevleri ve oluk kenarları.

Metrekareye 5 cm kalınlık kabaca 45-55 kg taş demektir. 8 cm’de 70-85 kg gerekir. Taş hafif olduğu için aynı kalınlıktaki dere çakılından yaklaşık üçte bir daha az yük bindirir. Eski köy evlerinin zayıf set duvarında bu fark işe yarar.

Manisa merkezli Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları ekipleri, Soma’nın ova tarafındaki işlerde 4 cm serilen yolların ilk kıştan sonra kile karıştığını görüyor. Darkale ve merkez yamaçlarında ise 7-8 cm, iki mevsim sonra hâlâ okunur bir yüzey bırakıyor. Bu bir reklam ölçüsü değil, killi zeminde tekrarlanan bir saha sonucu.

Bahçenin neresine serilir?

En temiz sonuç, çamur olan yerde ve çimin kenarında alınır. Tüm bahçeyi taşla kaplamak gerekmez.

Yürüme yolu

Önce 10 cm gevşek ot ve çamur sıyrılır. Taban ıslaksa ince bir kum tesviyesi yapılır, sonra doğal cüruf serilir. Soma’da yol genişliği ev bahçelerinde çoğu zaman 70-90 cm yeter. Kenara tek sıra bordür konmazsa taş, yağmurla çime kayar. Eğim varsa suyun gideceği taraf 1-2 cm alçak bırakılır.

Çim kenarı ve ağaç dibi

Çimin bittiği çizgiye 25-40 cm şerit yeter. Bu şerit, biçme sırasında çamurun yürüyüşe taşınmasını keser. Zeytin ve meyve dibinde gövdeye 15 cm yaklaşmadan halka bırakılır. Taş gövdeye yapışık olursa kışın kabuk ıslak kalır.

Saksı ve sera önü

Saksı altına 3-4 cm, sera girişine 5 cm serilir. Sera içi zemin yazın 45°C’ye yaklaşabilir. Taş, hortum suyunun çamura dönmesini yavaşlatır. İnce tozu saksı harcına karıştırmayın. Drenaj deliğini tıkar.

Sulama ve mevsim takvimi nasıl olmalı?

Taş, sulamayı bitirmez. Suyu yavaşlatır. Soma’da takvim kabaca şöyledir.

• Mart-nisan: Serim için en uygun ay. Toprak ne taş gibi donuk ne de tozdur. Yağış haftada bir-iki gün olur.
• Mayıs: Çim haftada 2-3 kez sulanır. Taş şerit, kenar çamurunu azaltır.
• Haziran-ağustos: Ovada su sık kesilir. Çim çoğu bahçede gün aşırı, öğleden sonra 18:00’den sonra 15-25 dakika sulanır. Taşın üstünü ıslatmak yetmez. Su, taşın altındaki köke inmelidir.
• Eylül: Sulama haftada 2’ye iner. Taşın arasına biriken yaprak süpürülür.
• Ekim-kasım: İkinci serim penceresi. İlk yağmurdan önce yol tamir edilir.
• Aralık-şubat: Yeni serim yapılmaz. Don, taze tesviyeyi bozar. Yalnızca çamur olan noktaya bir kova taş eklenir.

Bakırçay’a yakın tarlalarda taban suyu martta yüksektir. O ayda derin çukur açıp taş doldurmak, çukuru havuz yapar. Yüzey serimi daha güvenlidir.

Soma’da maliyet ne kadar tutar?

2024-2025 perakende bandında, bahçeye teslim 8-16 mm doğal cüruf çoğu zaman ton başına 900-1.600 TL arasındadır. Nakliye mesafesi fiyatı belirler.

Manisa merkezden Soma’ya yaklaşık 90 km’dir. Küçük araçla 1 tondan az siparişte nakliye, taş bedelini geçebilir. 20 metrekarelik bir yol, 8 cm kalınlıkta kabaca 1,5 ton ister. Taş artı kısa mesafeli nakliye ile iş, malzeme olarak çoğu evde 2.000-4.500 TL bandına oturur. İşçilik, sıyırma varsa ayrıca 1-2 gün sürer. Fiyat ocak ve akaryakıta göre değişir. Net rakam için güncel tartım gerekir.

Kırık tuğla ve santral külü daha ucuz görünür. Kül, rüzgârla savrulur ve bitki köküne uymaz. Ucuz diye ova bahçesine serilmemelidir.

Soma’da sık yapılan hatalar nelerdir?

Hata, taşı yanlış yerden almak ve çok ince sermektir. Gerisi çoğunlukla bundan çıkar.

• Termik santral veya kömür yıkama artığını “doğal cüruf” sanmak. Bahçeye, çocuk oyun alanına ve sebze sırasına konulmaz.
• 4 cm’lik ince örtüyü ova kiline sermek. İlk kışta kaybolur.
• Yüzde 10 eğimli Darkale tarafı yamaçta ince taneyi boşaltmak. Poyraz ve yaz meltemi taşı aşağı indirir.
• Çim tohumunun üstüne kalın taş dökmek. Tohum çıkmaz. Taş, çim biçildikten sonra kenara konur.
• Yazın öğle suyuyla taşı yıkayıp bırakmak. Su buharlaşır, kök kuru kalır. Akşam suyu daha işe yarar.

Maden sahasına yakın bahçelerde toz yükü fazladır. Açık renk taş, kömür tozunu gösterir. Ayda bir sert süpürge yeter. Hortumla her gün yıkamak, kili yeniden yukarı taşır.

Çim ve sebze aynı bahçede nasıl ayrılır?

Taş şerit, çimi sebze sırasından ayırmak için 30-40 cm yeter. Sebze toprağına karıştırılmaz.

Soma ovasında domates ve biber sırası haziranda su ister. Çim de ister. İkisini aynı çamur zeminde büyütmek, hastalık ve otu artırır. Aradaki taş bant, çapanın çime kaçmasını da keser. Bantın sebze tarafı 2 cm yüksek tutulursa sulama suyu sıraya gider, yola taşmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Soma’da doğal cüruf ile pomza aynı işi mi görür?

İkisi de volkanik ve gözeneklidir. Pomza daha hafif ve daha yuvarlaktır. Yürüme yolunda ezilip toz olur. Doğal cüruf köşeli olduğu için 8-16 mm boyutta ayak altında daha sabit kalır. Saksı harcında ise pomza daha uygundur. Soma rüzgârında ince pomzayı açık alana sermeyin.

Termik santral külünü bahçeye sersem ne olur?

Soma’daki santral külü doğal cüruf değildir. Toz uçar, yağmurla akıp kili tıkar ve bitki köküne uymaz. Çocukların oynadığı avluya ve sebze sırasına konulmaz. Bahçe yolu için ocaktan gelen volkanik taşı isteyin. Şüpheli yığından alınan malzeme ucuz olsa da bir kış sonra söktürür.

Kaç santim sermeliyim?

Bakırçay’a yakın killi ovada 7-8 cm hedefleyin. 4 cm, ilk yağışta kile karışır. Taşlı yamaçta 5 cm çoğu yolu tutar. Eğim yüzde 8’i geçiyorsa 16-32 mm tane seçin. Metrekare hesabı için 5 cm yaklaşık 50 kg, 8 cm yaklaşık 80 kg diye düşünün.

Çimin üstüne dökülür mü?

Hayır. Doğal cüruf çim tohumunun üstüne örtü diye dökülmez. Güneş ve çıkışı keser. Taş, biçilmiş çimin kenarına 25-40 cm şerit olarak konur. Yazın bu şerit, çamurun eve taşınmasını azaltır. Çimin kendi üstü toprak ve kısa kesim olarak kalmalıdır.

Ne zaman sermek daha doğru?

En rahat ay mart sonu ve nisan ayıdır. Toprak ılınmıştır, don bitmiştir. İkinci pencere ekim ayıdır, ilk ağır yağmurdan önce. Temmuzda sermek zordur. Toprak tozdur, taş rüzgârla kayar. Aralıkta yeni yol açmayın. Gece 0°C civarı don, tesviyeyi bozar.

Yağmurda kayar mı, ot basar mı?

8-16 mm taş, düz yolda kaygan değildir. Yosun, sürekli gölge ve damlayan oluk altında çıkar. Güneşi gören Soma bahçelerinde ot, taşın arasından yavaş çıkar. Yılda iki kez elle almak yeter. İnce toz ve 4 cm’den sığ serim, otu hızlandırır. Kalınlık otu bastırır.

Bir ton taş kaç metrekare yolu kaplar?

8 cm kalınlıkta 1 ton, yaklaşık 12-14 metrekare yol eder. 5 cm’de bu alan 18-20 metrekareye çıkar. 70 cm genişliğinde bir ev yolu düşünürseniz 1 ton, kabaca 17-20 metre uzunluk tutar. Nakliyeyi buna göre birleştirmek, Soma’ya küçük araç çıkarmaktan ucuz olur.

Hizmet ve İletişim

Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları Soma, Manisa ve çevresinde peyzaj, rulo çim ve bahçe bakım hizmeti vermektedir.

• Adres: Kula Manisa – Kemalpaşa İzmir
• Telefon: + 90 534 767 07 50