31 Eki Soma’da Volkanik Cüruf: Killi Toprakta Yaz Kuraklığına Karşı Pratik Örtü
Soma’da volkanik cüruf, yaz kuraklığında toprağın hızla su kaybetmesini azaltan ve kış yağmurunda suyun göllenmesini önleyen doğal bir örtü malzemesidir. Killi Soma topraklarında 5 ile 8 cm kalınlıkta serildiğinde çamur, toz ve yabani ot baskısını düşürür, kök bölgesini serin tutar. Ayrıca maden tozunun yapraklara yapıştığı bahçelerde zemini temiz tutar.
Soma’da volkanik cüruf ne işe yarar?
Kısaca, toprağın üstünü örter, suyun akışını düzenler ve sıcağı keser. Taşın kendisi gübre değildir. Bitkiyi beslemez. İşi zemini düzenlemektir.
Soma ilçe merkezi yaklaşık 170 metre rakımdadır. Yazın öğlen sıcaklığı çoğu gün 33 ile 38 dereceye çıkar. Haziran ile eylül arası yağmur azdır. Bu dönemde açık toprak hızla kurur, çatlar ve tozar. Volkanik cüruf bu çıplak yüzeyi kapatır.
Kışın tablo tersine döner. Yıllık yağış çoğu yıl 550 ile 700 mm arasındadır. Bunun büyük kısmı kasım ile mart arasında düşer. Ağır killi toprak suyu yavaş emer. Bahçe yolları ve fide sıraları çamur olur. Cüruf, suyun yüzeye yayılıp göllenmesini azaltır.
- Yazın buharlaşmayı yavaşlatır.
- Kışın yüzey çamurunu keser.
- Yabani otu tamamen bitirmez ama çıkmasını zorlaştırır.
- Maden ve yol tozunun toprağa karışmasını azaltır.
Soma toprağı neden başka ilçeden farklıdır?
Çünkü Soma bir volkan konisi kasabası değil, linyit havzasıdır. Bunu bilmeden malzeme seçmek hata olur.
İlçe, Manisa’nın kuzeyinde, Bakırçay ovasının kenarındadır. Zemin çoğunlukla Neojen yaşlı çökellerden oluşur. Bahçe toprakları killi ve tınlıdır. Kireç yüksektir. Organik madde, özellikle yamaçlarda, azdır. Yazın toprak taş gibi sertleşir. Kışın şişer. Bu şişme-büzülme, yeni dikilen fidanın kök boğazını oynatır.
Yakın çevrede Soma Termik Santrali ve maden sahaları vardır. Rüzgârlı günlerde ince kömür tozu yaprak ve toprak üstüne çöker. Deniz meltemi burada kıyı Ege’sindeki kadar güçlü değildir. Öğleden sonra esen rüzgâr toprağı daha da kurutur.
Yaz kuraklığı bitkiyi nasıl yorar?
Temmuz ve ağustosta toprak 5 cm altı bile öğlen çok ısınır. Çim sararır. Lavanta ve badem dayanır ama yeni dikimler susuz kalır. Damla sulama şarttır. Şebeke suyu kısıtlı bahçelerde 1 ile 2 tonluk depo yaygındır. Cüruf, damla hattının üstünü kapatmaz. Hortumu örtünün altında, toprak yüzeyinde bırakın.
Kış yağmuru ve don cebi ne yapar?
Aralık ile şubat arasında gece sıcaklığı sık sık 0 ile 4 dereceye iner. Vadi tabanında kısa don olur. Yamaç daha ılıktır. Su göllenirse kök soğuk suda kalır. Bu, zeytin ve çalı türlerinde ilkbahar geç uyanmasına yol açar. Drenaj katmanı burada süs değil, ihtiyaçtır.
Cüruf ile pomza aynı şey midir?
Hayır. İkisi de volkaniktir ama tane yapısı farklıdır. Karıştırmayın.
Cüruf daha iri, delikli ve ağırdır. Rengi kızıl, kahverengi veya siyahtır. Üst örtü ve drenaj için uygundur. Pomza daha hafif ve açıktır. Saksı harcı ve ince örtüde tercih edilir. Manisa’da bu malzemelerin bilinen kaynağı Kula volkanik alanıdır. Soma ocağından çıkan bir volkan kumu değildir. Malzeme bölge içinden gelir, yereldeki killi toprağın üstüne serilir.
Soma bahçesinde nasıl serilir?
Önce toprağı düzleyin, sonra ölçülü yayın. Kalın atmak faydayı artırmaz.
Uygulama sırası basittir. Yabani otu kökünden sökün. Toprağı 15 ile 20 cm çapapalayın. Çok sertse bir kova yanmış ahır gübresi veya kompost karıştırın. Eğim varsa suyun gideceği tarafı açık bırakın. Örtüyü yağmursuz bir günde serin.
- Üst örtü: 5 ile 8 cm. 10 metrekare için yaklaşık 0,5 ile 0,8 metreküp yeter.
- Drenaj katmanı: Saksı ve yağmur hendeğinde 10 ile 15 cm. Bunun üstüne toprak gelmez, sadece su yolu içindir.
- Tane boyu: Yürüyüş yolu için 16 ile 32 mm. Fide sırası için 8 ile 16 mm. İnce toz, çamurla birleşip keçe olur, Soma kiliyle kullanmayın.
- Ağırlık: 1 metreküp cüruf yaklaşık 0,8 ile 1,1 ton gelir. Küçük bahçe için kamyonet yeter.
Zeytin, badem ve asma dibinde gövdeye 10 cm pay bırakın. Taşı gövdeye yığmayın. Kabuk nemli kalırsa çürüme başlar. Çim kenarında sınır taşı veya plastik bordür kullanın. Yoksa tane, biçim sırasında çime kaçar.
Manisa merkezli Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları ekipleri, Soma’daki killi bahçelerde önce drenajı sonra örtüyü ayırmayı önermektedir. Saha işinde en sık görülen hata, tek kalınlığı her yere sermektir. Yol ile fide sırası aynı tane boyunu sevmez.
Hangi bitkilerle iyi gider?
Az su isteyen, Soma yazına alışkın türlerle iyi gider. Sık sulanan çimde tek başına çözüm değildir.
Zeytin, badem, lavanta, adaçayı, biberiye ve zakkum bu örtüyle uyumludur. Bağ kenarında sıra arasına da serilir. Üzüm yaprağına toz yapışmasını azaltır. Sebze sırasında her yıl sökülüp yeniden serilmesi gerekir. Domates ve biberde örtü, meyveye değmemelidir.
Çim istiyorsanız cürufü çimin üstüne dökmeyin. Sadece yürüyüş şeridine koyun. Soma’da çim, haziran ile ağustos arasında haftada 3 ile 4 kez su ister. Örtü bu suyu çime taşımaz.
Ne zaman serilir, ne zaman serilmez?
En iyi zaman ekim ile kasım ve mart başıdır. Temmuzda yeni dikim yapmayın.
- Ekim-kasım: Toprak ılık, yağmur başlar. Kök tutar. Örtü kış çamuruna hazır olur.
- Mart: Don riski azalır. Yaz öncesi son fırsattır.
- Nisan-mayıs: Olur ama sulamayı aksatmayın.
- Haziran-ağustos: Sadece mevcut bitkinin üst örtüsü yenilenir. Yeni fidan dikmeyin. Öğlen 35 derece üstü dikim tutmaz.
- Ocak: Toprak çamursa bekleyin. Islak kili ezmek yapıyı bozar.
Bakım ne kadar sürer, masraf nerede artar?
Yılda iki kontrol yeter. Asıl masraf taşın kendisinden çok nakliyedir.
İlkbaharda rüzgârın incelttiği köşelere 1 ile 2 cm takviye yapın. Sonbaharda yaprak ve kömür tozunu tırmıkla alın. Örtüyü her yıl tamamen değiştirmeyin. 4 ile 6 yıl aynı malzeme durur. Tane kırıldıkça altı sıkışır. O zaman 3 cm kazıyıp eleyin, iri taneyi üste alın.
Fiyat tane boyuna ve sezona göre değişir. Soma’ya Manisa deposundan gelen kamyonda nakliye, malzemenin önemli kısmını oluşturur. Küçük bahçede parça parça almak, tek seferde 1 ile 2 metreküp almaktan genelde daha pahalıya gelir. Komşularla ortak sipariş, ton başı maliyeti düşürür. Net rakamı sipariş günü sorun. Yıllık enflasyon nedeniyle sabit fiyat yazmak yanıltır.
Kimyasal yosun ilacı gerekmez. Gölge ve sürekli ıslak köşede yeşil film oluşursa örtüyü bir gün güneşte yayın, kuruyunca geri serin.
Sık yapılan hatalar nelerdir?
En zararlı hata, cürufu toprağa gömüp “toprak düzeldi” sanmaktır.
- Killi toprağa karıştırılan cüruf, drenaj katmanı olmaktan çıkar. Üst örtü olarak kalsın.
- Naylonun üstüne sermek kökü havasız bırakır. Soma kışında su naylonun üstünde göllenir.
- 5 cm’den ince sermek, rüzgârda açılır. 10 cm üstü ise fideyi boğar ve gereksiz yük bindirir.
- Termik santrale yakın bahçede örtüyü hiç temizlememek, siyah toz tabakası oluşturur. Yılda bir yıkama veya tırmıklama şarttır.
Sıkça Sorulan Sorular
Soma’da volkanik cüruf toprağı gübreler mi?
Hayır. Besin vermez. Sadece üstü örter ve suyun hareketini düzenler. Bitki besini için kompost veya yanmış gübre ayrıca verilir. Cürufü gübre sanıp tek başına kullanmak, özellikle sebze sırasında verimi düşürür. Zeytin ve lavanta gibi az besin isteyen türlerde bu eksiklik daha geç fark edilir.
Kaç cm sermeliyim?
Yürüyüş yolu ve fide sırası için 5 ile 8 cm yeterlidir. Saksı drenajında 10 ile 15 cm kullanılır. 3 cm ince kalır, rüzgâr açar. 12 cm üst örtü ise gereksiz ağırdır ve genç fidanı boğabilir. Soma’nın killi toprağında orta kalınlık en dengeli sonuç verir.
Yazın sulamayı azaltır mı?
Buharlaşmayı yavaşlatır ama sulamayı bitirmez. Temmuz ve ağustosta damla sulama sürer. Örtü sayesinde aralık bir gün uzayabilir. Yeni dikimde ilk 3 hafta suyu aksatmayın. Çim alanlarda su ihtiyacı örtüyle düşmez. Çimi ayrı sulayın.
Kış yağmurunda taş kayar mı?
Düz zeminde kaymaz. Eğim yüzde 10’u geçerse alt kenara bordür koyun. Aksi halde tane, Bakırçay’a bakan yamaçlarda yağmurla aşağı iner. Kışın göllenme varsa örtüyü kalınlaştırmayın. Önce suyun çıkış yolunu açın. Yoksa altta çamur kalır.
Maden tozu örtünün üstünde kalır mı?
Evet, ince toz üste çöker. Taşın deliklerine bir kısmı girer. Yılda bir, sonbahar yağmurundan önce tırmıkla alın. Hortumla yıkamak da olur. Su kısıtlıysa kuru tırmık yeter. Örtüyü her yıl değiştirmek gerekmez. Siyah film oluşursa o kısmı eleyin.
Çocuk ve evcil hayvan için sakıncalı mı?
Kimyasal değildir. Yine de iri tane düşmede serttir. Oyun alanına 8 ile 16 mm tercih edin. 32 mm tane diz ve pati için rahatsız eder. Yutulacak toz bırakmayın. Kömür tozu birikmiş örtüyü çocuk oynarken yıkayın. Keskin kenar görürseniz o partiyi yollukta kullanmayın.
Hangi ay sipariş vermeliyim?
Eylül sonu veya şubat uygundur. Ekim dikimine ve mart dikimine yetişir. Yaz ortasında stok azalır, nakliye de sıcak saatlere kalır. Ocakta toprak çamursa malzemeyi kuru bir köşeye yığın, serpme işini bekletin. Islak kili ezmek, drenajı daha da bozar.
Hizmet ve İletişim
Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları Soma, Manisa ve çevresinde peyzaj, rulo çim ve bahçe bakım hizmeti vermektedir.
- Adres: Kula Manisa – Kemalpaşa İzmir
- Telefon: + 90 534 767 07 50
No Comments