31 Eki Turgutlu’da Cüruf Taşı: Yaz Sıcağında Bahçeyi Serin ve Kuru Tutan Taş
Turgutlu’da cüruf taşı, Gediz Ovası’nın killi toprağında suyu süzen ve yaz sıcağında toprağın çatlamasını azaltan gözenekli bir dolgu taşıdır. 5-8 cm serildiğinde yol ve çiçek yatağında su birikmez, ot azalır. Pomzadan biraz ağırdır, poyrazda uçmaz.
Turgutlu toprağında cüruf taşı ne işe yarar?
Cüruf taşı burada fazla suyu aşağı alır, toprağın üstünü de güneşten korur. Turgutlu ovası Gediz’in getirdiği alüvyonla doludur. Tarla ve bahçe toprağı çoğu yerde killi ve siltlidir. Kışın su tutar, yazın sertleşip çatlar.
Kasım-Mart arası yağışın büyük kısmı düşer. Yıllık yağış kabaca 650-750 mm’dir. Nisan’dan sonra yağış hızla azalır. Haziran-Eylül arası birçok bahçede sulama olmazsa çim sararır. Bu iki uç, aynı taşla yönetilir: kışın drenaj, yazın malç.
Taşın içi deliklidir. Su üstte göllenmez. Altındaki toprak da bir anda kurumaz. Turgutlu’da öğleden sonra sıcaklık temmuzda sık sık 34-38°C olur. Açık toprak 50°C’yi geçer. 5 cm cüruf örtüsü bu ısınmayı keser.
Hangi bahçe sorununda ilk tercih olur?
İlk tercih, kışın çamur olan ve yazın taş gibi sertleşen avlulardır. Urganlı ve Derbent tarafındaki hafif eğimli bahçelerde su hızla akar, ovadaki düz parsellerde ise birikir. İkisinde de aynı taş işe yarar; sadece kalınlık değişir.
- Killi ovada kış göllenmesi
- Temmuz-ağustos sıcağında çim kenarının yanması
- İlkbahar ot baskısı
- Saksı ve fide yastığında kök çürümesi
Yerel iklim cüruf taşını nasıl etkiler?
Taşın işi mevsime göre değişir. Turgutlu’da kış ılık, yaz kuru ve sıcaktır. Ocakta gece sıcaklığı çoğu yıl 2-6°C bandındadır. Sert don seyrektir. Bu yüzden taş don ile parçalanmaz. Asıl yük yaz kuraklığı ve kış yağmurudur.
Poyraz ve yaz meltemi ovada tozu kaldırır. İnce pomza ve talaş uçar. Cüruf taşı daha ağır olduğu için yerinde kalır. Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları ekipleri Turgutlu teslimlerinde bu yüzden açık alanlara ince pomza yerine 8-16 mm cüruf önermeyi alışkanlık haline getirmiştir.
Mevsim takvimi nasıl okunur?
Doğru ay, taşı sermeden önce toprağın ne halde olduğuna bakılarak seçilir.
- Ekim-kasım: En uygun serme zamanı. Toprak ılık, yağış yeni başlar. Kökler kışa hazırlanır.
- Aralık-şubat: Yağışlıdır. Çamur üstüne sermeyin. 2-3 güneşli gün bekleyin.
- Mart-nisan: Ot tohumu uyanır. Taştan önce otu temizleyin. Kiraz bahçesi kenarlarında nisan sonu işler yoğunlaşır.
- Mayıs-haziran: Kiraz hasadı ve ilk sıcaklar. Yol ve damla sulama hattı bu ay taşlanırsa yaz boyu çamur olmaz.
- Temmuz-ağustos: Öğlen serme yapmayın. Taş ısınır, altındaki fide yanar. Sabah 7-10 arası uygundur.
- Eylül: İkinci iyi pencere. Yaz yorgunluğu bitmiştir, kış yağmuruna hazırlık yapılır.
Bahçenin neresine, kaç santim serilir?
Kalınlık işe göre değişir. İnce serme otu kesmez. Çok kalın serme de küçük bitkinin boğazını boğar.
- Çiçek yatağı: 4-6 cm. Kök boğazı açık kalsın.
- Yürüyüş yolu: 6-8 cm, altta sıkıştırılmış toprak. Üstüne ince elek gelmesin; ayakkabıya batar.
- Araç girişi: Cüruf tek başına yetmez. Altta 10-12 cm kırma taş, üstte 4-5 cm cüruf yeter. Yoksa tekerlek izi açılır.
- Saksı drenajı: Saksı dibine 3-4 cm. Üstünü bahçe toprağı ile kapatın.
- Ağaç çanağı: Gövdeden 15 cm açık bırakın. 5 cm örtü yeter. Kiraz ve zeytinde gövdeye yapıştırmayın.
Elek ölçüsü de önemlidir. Yaya yolu için 8-16 mm rahattır. Saksı dibi için 4-8 mm yeter. 20 mm üstü taş, çocuk oynayan avluda uygun değildir.
Çimle birlikte kullanılır mı?
Çimin üstüne serilmez. Çim ile taş bordür arasına 8-10 cm bant olarak konur. Turgutlu’da çim hazirandan eylüle kadar haftada 3-4 kez su ister. Taş bant, fıskiyenin çamuru yola taşımasını keser. Su faturası da düşer çünkü bordürdeki buharlaşma azalır.
Yeni çimde taşı ekimden en az 4 hafta sonra koyun. Kök tutmadan traktör ve el arabası taşı ezer.
Sulama ve drenaj birlikte nasıl kurulur?
Taş, sulamanın yerine geçmez. Suyu doğru yere indirir. Gediz ovasında birçok parsel kuyu suyu kullanır. Yazın su kısıtı olunca her litre değerlidir.
Damla hattını taşın altına, toprak yüzeyine yakın koyun. Tam taşın içine gömerseniz tıkanıklığı göremezsiniz. Hat ile taş arası 1-2 cm toprak payı bırakın. Böylece boru güneşte pişmez, tıkaç da görünür.
Düz ovada hafif eğim şarttır. 10 metrede 5-8 cm eğim, suyun bir köşede toplanmasını önler. Eğim yoksa yolun kenarına 10 cm derinlikte dar bir çakıl hendeği açın. Cürufu hendeğin üstüne yayın. Kış yağmurunda avlu göleti olmaz.
Kireçli su taşı bozar mı?
Turgutlu kuyu suları çoğu yerde kireçlidir. Cüruf gözenekli olduğu için zamanla beyaz leke tutar. Taş dağılmaz. Yılda bir kez sert fıskiye ile yıkamak yeter. Leke süs için rahatsız ediyorsa koyu elek seçin. Açık gri taşta leke daha çok görünür.
Pomza, mermer ve cüruf aynı işi görür mü?
Hayır. Üçü de bahçede kullanılır ama görevleri ayrıdır.
- Cüruf taşı: Ağırlığı orta, gözenekli, rüzgarda durur. Yol ve drenaj için uygundur.
- Pomza: Çok hafiftir. Saksı toprağını gevşetir. Açık ovada ince elek uçar.
- Mermer kırığı: Gözeneksizdir. Süs için parlaktır. Yazın daha çok ısınır, suyu sürmez.
Turgutlu’nun açık kuzey rüzgarı alan bağ evlerinde pomzayı sadece saksı karışımında kullanmak daha doğru olur. Zemin örtüsünde cüruf daha az dağılır. Manisa merkezli saha ekipleri, aynı bahçede ikisini birlikte kuruyor: saksıda pomza, yolda cüruf.
Ne kadar malzeme gider, nelere dikkat edilir?
Hesap basittir. 1 metrekareye 1 cm kalınlık, yaklaşık 10 litre taş demektir. 6 cm serme için metrekareye 60 litre, yani kabaca 45-55 kg gerekir. 100 metrekare yol için 5-6 ton düşünün. Fire için yüzde 10 ekleyin. Eğimli arazide alt kota daha çok taş kayar.
Alt zemini düzleyin. Yabani otu kökünden alın. İnce bir ayırıcı keçe koyabilirsiniz. Keçe şart değildir. Keçe konursa kenarları 10 cm bindirin. Yoksa ot, ek yerinden çıkar.
Taşı yıkamadan sermeyin. Ova tozu ilk yağmurda çamura döner. Bir kez hortumlamak yeter. Yazın sabah serpin. Öğlen serpilmiş koyu taş, fideyi yakabilir.
Sık yapılan hatalar nelerdir?
- Çamur üstüne sermek. Taş toprağa batar, drenaj biter.
- Gövdeye yapışık yığmak. Kiraz ve zeytinde kabuk çürür.
- Araç yolunda yalnız ince cüruf kullanmak. İz kalır.
- İlkbaharda ot temizlemeden örtmek. Ot taşın arasından yine çıkar.
Bakım ne kadar sürer?
Doğru serilmiş cüruf 4-6 yıl yerinde kalır. Her ilkbahar, mart sonu, yüzeye çıkan otları elle alın. Yılda bir, eylülde, incelmiş köşelere 1 cm takviye yeter. Kış fırtınasından sonra kenar taşlarını yerine itin. Başka bir ilaç veya özel bakım gerekmez.
Turgutlu’da asıl bakım sulama saatidir. Taş serili bahçede sulamayı gün doğumuna alın. Akşam sulaması sivrisinek ve mantar artırır. Ova akşamları nemli, geceler ılık kalır. Sabah suyu hem bitkiye yarar hem taşın üstünde uzun süre durmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Cüruf taşı Turgutlu sıcağında bitkiyi yakar mı?
Doğru kalınlıkta yakmaz, korur. Temmuzda açık toprak öğleden sonra 50°C’yi geçebilir. 5 cm cüruf bu ısıyı keser. Yeni fideye öğlen taş sermeyin. Taşı gövdeden 15 cm açık tutun. Koyu renk taşı çocuk oyun alanına kalın yığmayın.
Killi Gediz toprağında kaç santim sermeliyim?
Çiçek yatağında 4-6 cm, yaya yolunda 6-8 cm yeter. Araç giren yerde alta 10-12 cm kırma taş koyun. Yalnız cüruf, tekerlek altında ezilir ve çamura karışır. Düz parselde 10 metrede 5-8 cm eğim bırakın. Yoksa kış yağmuru bir köşede toplanır.
Pomza mı cüruf mu almalıyım?
Açık zemin için cüruf daha uygundur. Biraz daha ağırdır, poyrazda uçmaz, suyu süzer. Pomza çok hafiftir. Onu saksı harcına ve fide toprağına katın. Aynı bahçede ikisi birlikte kullanılır. Yola ince pomza sermeyin. İlk şiddetli rüzgarda komşu parsele gider.
Ne zaman sermek en doğrusu?
En rahat aylar ekim ve kasım, ikinci pencere eylüldür. Toprak ne çamur ne de taş gibi sert olmalıdır. Mart-nisan otu temizledikten sonra da serilebilir. Temmuz öğleninde iş yapmayın. Kiraz hasadı bitince, haziran başı, yol taşlamak da pratiktir.
Kış yağmurunda taş çamura döner mi?
Temiz ve yeterli kalınlıkta serildiyse dönmez. Çamur, alttan gelen killi topraktan olur. Onun için önce zemini düzleyin, çamur üstüne dökmeyin. Köşe birikmesi varsa dar bir çakıl hendeği açın. Yılda bir hortumla yıkamak, kireç lekesini ve tozu alır.
100 metrekare bahçe yolu için kaç ton gerekir?
6 cm kalınlık için yaklaşık 5-6 ton hesaplayın. 1 metrekare ve 1 cm, kabaca 10 litredir. Fire payı yüzde 10 ekleyin. Eğimli bağ kenarında alt kota daha çok taş gider. Eleği yola göre seçin. Yürüyüş için 8-16 mm rahattır, daha irisi ayakta oynar.
Çimin üstüne cüruf konur mu?
Hayır. Çim ölür. Taşı çim ile yürüyüş yolu arasına 8-10 cm bant olarak koyun. Böylece sulama çamuru yola taşmaz. Yeni çimde kök tutana kadar, en az 4 hafta, taş sermeyin. Sulamayı sabah yapın. Akşam suyu ovada mantar ve sivrisinek artırır.
Hizmet ve İletişim
Toptan Curuf Pomza Peyzaj Taşları Turgutlu, Manisa ve çevresinde peyzaj, rulo çim ve bahçe bakım hizmeti vermektedir.
- Adres: Kula Manisa – Kemalpaşa İzmir
- Telefon: + 90 534 767 07 50
No Comments